رفتن به محتوای اصلی

زمان مطالعه: حدود ۸ دقیقه۰ بازدید

فیلم Red Rooms به کارگردانی آقای Pascal Plante اثری جنایی-تریلر از سینمای فرانسوی کاناداس که باوجود عدم نمایش هیچ صحنۀ خشن یا ترسناکی، یکی از ترسناک‌ترین و دلخراش‌ترین فیلم‌های سال ٢٠٢٣س. Red Rooms بی هیچ رودربایسی یا کمک از المان‌های استعاری، شرارت موجود در دنیای واقعی رو بخوبی به تصویر می‌کشه. فیلم روایتگر داستان مدل و قماربازی حرفه‌ای به اسم Kelly-Anneه که جذب اخبار بزرگترین دادگاه دهه می‌شه؛ دادگاه قاتل زنجیره‌ای که دست به آدم‌ربایی، تجاوز، شکنجه و قتل سه دختر خردسال زده.

ولی چرا به جای محوریت قاتل، مقتول، خونوادۀ مقتولین یا حتی وکلا، فیلم حول Kelly-Anne می‌چرخه؟ چرا فیلم از زاویه دید یه "تماشاگر" روایت می‌شه؟

کلی‌آن و کلمنتین در صف بیرون دادگاه
کلی‌آن و کلمنتین بیرون دادگاه

برای جواب به این سوال‌ها، پیشنهاد می‌کنم تا فیلم رو ببینید، ولی اگه تماشاش کردید یا وقتش رو ندارید و با اسپویل شدنش مشکلی ندارید، شما رو به خوندن ادامۀ متن دعوت می‌کنم.

اسپویلر ← ادامۀ نقد داستان فیلم را فاش می‌کند.

در همون صحنه‌های ابتدایی فیلم با شرح فاجعه‌ای که اتفاق افتاده روبرو می‌شیم و قاتل رو داخل محفظه‌ای شیشه‌ای در دادگاه می‌بینیم؛ قیافه‌ش جوریه که می‌شه حدس زد یه جای کارش می‌لنگه؛ مرد میان‌سال ساکتیه، تماس چشمی برقرار نمی‌کنه، لاغره و پای چشم‌هاش فرورفته. اما اصلا به Kelly-Anne نمیاد علاقه‌ای به دنبال کردن چنین موضوعات تاریک و کثیف جنسی داشته باشه؛ جَوونی خوش‌لباس و باوقاره و تو استانداردهای سنتی، زیبا به حساب میاد. اما شرارت این چیزا سرش نمی‌شه. همونجور که به هر شکلی می‌تونه اتفاق بیفته، در هر کالبدی هم می‌تونه لونه کنه.

لودویک شوالیه در محفظۀ شیشه‌ای دادگاه
شوالیه در محفظۀ شیشه‌ای دادگاه

فیلم، شرارت رو در سطوح مختلف مورد بررسی قرار می‌ده. تابلوترین و تو چشم‌ترینش قاتل فیلم، Chevalierس؛ اولین شکلی از پلیدی که تو ذهنمون میاد. قبل از اینکه سران یک حکومت که از کشتن بچه‌ها و جَوون‌هاش ابایی ندارن یا بی‌توجه به عواقب کارشون کمر بر نابودی یک کشور بستن رو متصور بشیم. در سطحی دیگه، با کاراکتر Clementine آشنا می‌شیم؛ دختری جَوون که به خاطر علاقۀ مشترکشون به این پرونده، در طول فیلم به Kelly-Anne نزدیک می‌شه. Clementine شدیدا بر این باوره که Chevalier بی‌گناهه و براش پاپوش دوختن. اون معتقده که همه بی‌گناهن مگه اینکه عکسش ثابت بشه. انقدر درگیر همچین ذهنیتیه که خیلی فعال تمام مستندات موجود علیه Chevalier رو کتمان می‌کنه و جلوی نظر مخالف جبهه می‌گیره. تا حدی که انگار اون "می‌خواد" که Chevalier بی‌گناه باشه! انقدری که براش مهمه که چیزی که خودش فکر می‌کنه درسته حقیقت داشته باشه، به نتیجۀ بررسی‌های دادگاه علاقه‌ای نداره. اما چرا؟ نمی‌دونم! کلا اینکه چرا یک خانم باید نسبت به یه مرد که به خاطر شرارتش شهرتی بهم زده حس علاقه کنه، از درک و فهم من خارجه. بهش Hybristophilia یا مجرم‌دوستی هم می‌گن که یه جور انحراف جنسی بحساب میاد. طبق چیزی که تو ویکی‌پدیای فارسی نوشته شده، رسیدن به اوج لذت جنسی برای فرد مبتلا تنها از راه برقراری ارتباط و بودن با یک فرد به شدت متخلف، دروغ‌گو، خیانت‌کار، بدعهد یا مجرمی که مرتکب جرائم خشنی همچون قتل، سرقت مسلحانه، ایجاد شورش و جرائمی از این دست شده، به دست میاد. نمونه‌ش هم بسیاره‌؛ مثلا وقتی Ted Bundy قاتل سریالی آمریکایی رو دستگیر کردن، عکس‌های برهنه‌ای بود که کلی خانم علاقمند به زندان می‌فرستادن. نهایتا هم یکیشون به اسم Carole Ann Boone باهاش تو زندان ازدواج کرد! در انتهای فیلم هم Clementine به عشقش به Chevalier اعتراف می‌کنه. با این حال بعد از اینکه واقعیت مثل پتک روی سرش خراب می‌شه، از خواب غفلت بیدار می‌شه و سعی در کنترل عواطفش می‌کنه. البته که مجرم اعلام شدن Chevalier یا تماشای ویدئوی سلاخی کردن دختربچه‌ها توسطش نبود که این پتک رو به سرش زد و در واقع این ارتباط ناجور Kelly-Anne با اون ویدئو بود که Clementine رو از عواقب مسیری که توش افتاده بود ترسوند.

کلمنتین در میان خبرنگاران
کلمنتین در گفت‌وگو با خبرنگاران دربارۀ پرونده

کاراکتر Clementine، شاید در حد Chevalier شرور نباشه، اما دفاع بی‌پرواش از یک بچه‌کش (چه با حضورش در دادگاه چه با مصاحبه‌هاش با شبکه‌های خبری و زنگ زدنش به شبکه‌های تلویزیونی که اتفاقات دادگاه رو پوشش می‌دن) باعث رنجش خونوادۀ مقتولین می‌شه. پس شخصیت عليه‌السلامی نداره. یعنی اگه Kelly-Anne گوی سبقت رو ازش نمی‌ربود، هیچ بعید نبود که Clementine تبدیل به کسی چون Carole Ann Boone بشه.

کلمنتین و کلی‌آن در کنار یکدیگر
کلمنتین و کلی‌آن در یکی از صحنه‌های فیلم

خب دیگه نوبتی هم باشه، نوبت نقش اصلی فیلم یعنی Kelly-Anneه که راجع به دلیل کارهاش و اینکه کجای این طیف شرارت ایستاده صحبت کنیم. در جایی از فیلم، وقتی Clementine ازش دلیل عشقش به پوکر و قمار رو می‌پرسه، جواب می‌شنوه که "عاشق اینم که ببینم همه چیزشون رو از دست می‌دن". اون از اینکه آدما هر چی دارن رو از دست بدن لذت می‌بره.

کلی‌آن در جایگاه تماشاگران دادگاه
کلی‌آن در میان تماشاگران دادگاه

همینقدر بی‌رحم، سرد و حتی روانی! این نشون می‌ده که Kelly-Anne برای برنده شدن حاضره دست به هر کاری بزنه! بذارید بهتر بگم؛ Kelly-Anne حاضره دست به هر کاری بزنه تا بقیه ببازن! و این تهوع‌آوره. در طول فیلم Kelly-Anne در حال قمار با Chevalier، خونوادۀ مقتولین، Clementine و پلیسه. خیلی هم خوب بازی می‌کنه. Chevalier که از همون اول بازنده بود. خونوادۀ مقتولین با تماشای ویدئوی کشته شدن دخترشون (همون که Kelly-Anne با قمار آنلاین تونسته بود تو Dark Web بخره و در دسترس خونواده بذاره) باختن. البته که حضورش در دادگاه هم حسابی روی اعصابشون بود. ایشون با فراهم کردن ویدئویی که پلیس بعد از مدت‌ها بررسی نتونسته بود به دست بیاره، آبروی پلیس رو هم برد و در جایگاه بازنده قرارشون داد. Clementine هم که، خب، همه چیزش رو باخت‌‌؛ اعتقاداتش و دوستی که بهش باور داشت. البته که در پایان، بازندۀ واقعی Kelly-Anne بود. اون اعتبارش، قرار عکس‌برداری حرفه‌ای، دوست‌هاش و حتی کارش رو از دست داد! اینجاست که تفاوت "تلاش برای برنده شدن" و "حرکت در جهت باختن بقیه" خودش رو نشون می‌ده.

کلی‌آن پشت رایانه
کلی‌آن پشت رایانه، در جست‌وجوی رد پرونده

حرکت نهاییش در تغییرچهره و ورود به صحن دادگاه در شمایل یکی از مقتولین عینهو عملیات انتهاری به ضرر همه و خودش تموم شد. این همون شرارتیه که Clementine تا حدی ازش بو برده بود ولی هیچ‌وقت عمقش رو درک نکرد.

کلی‌آن با موهای روشن و سیم دندان در دادگاه
تغییر چهرۀ کلی‌آن برای حضور دوباره در دادگاه

شاید بگید Kelly-Anne برای به دام انداختن Chevalier و ثابت کردن جرمش با اون ریخت و قیافه به دادگاه رفت تا با گرفتن عکس‌العملی درست ازش، مشتش رو باز کنه. بله. ولی آیا هدف وسیله رو توجیه می‌کنه؟

اسم کاربری Kelly-Anne در صفحات قمار آنلاین Lady of Sallotه که رفرنسی به شعری رمانتیک و طولانی تحت همین عنوان از آقای Alfred Tennysoه (سرودۀ ١٨٣٢). حتی wallpaper یا background (همون عکس پشت صفحه) کامپیوترش هم عکسی برگرفته از همین شعره. شعر راجع به زنی به اسم Elaineه که تحت طلسمی مخوف توانایی دیدن دنیای خارج به شکل مستقیم ازش گرفته شده و مجبوره تا همه چیز رو از داخل یک آیینه ببینه. درست مثل Kelly-Anne که در کامپیوترش به دنبال سرنخی برای پروندۀ قتل‌ها می‌گرده. شاید هم این اشاره‌ای باشه به ویدئوهای خشنی که در Dark Web پیدا می‌کنه و گی‌بینه. ویدئوهایی از حقیقت شرور دنیای خارج ما که بدون اون Dark Web قادر به دیدنشون نیستیم. Kelly-Anne مثل Elaine که به تنهایی در برجی زندگی می‌کرده، در انزوا و در آسمون‌خراشی زندگی می‌کنه. در شعر، Elaine متوجه حضور یک Knight (بعدا معنیش رو می‌گم) درون آیینه‌ش می‌شه، پس راهیِ سفری ماجراجویانه می‌شه که نهایتا به مرگ خودش در یک قایق ختم می‌شه. وقتی Knight به بدن بی‌جونش می‌رسه از خود بی‌خود می‌شه. جالبه بدونید که ترجمۀ تحت‌اللفظی Knight میشه دلاور اسب‌سوار یا همون شوالیه. گرفتید چی شد؟ شوالیه کلمه‌ای فرانسوی با املای Chevalier و به معنی اسب‌سواره. در فیلم‌ هم Chevalier با دیدن Kelly-Anne در شمایل مقتول واکنشی عجیب نشون می‌ده. دقیقا زمانی که Kelly-Anne هم مثل Elaine همه چیزش رو از دست می‌ده.

نقاشی بانوی شالوت اثر جان ویلیام واترهاوس
«بانوی شالوت» اثر جان ویلیام واترهاوس، ۱۸۸۸

درست وقتی فکر می‌کنیم که "خب، Red Rooms با سه کاراکتر Chevalier و Clememtine و Kelly-Anne کل طیف شرارت رو بهمون نشون داد" متوجه می‌شیم که "نه، هنوز تموم نشده. کاراکتر بعدی خود ماییم. بله! مای مخاطب که چنین موضوعات خشنی رو دنبال می‌کنیم. راجع بهش می‌خونیم یا وقتی کسی چیزی می‌گه گوش‌هامون تیز می‌شه. مایی که از شرارت خوشمون میاد و دنبالش می‌کنیم؛ البته با رعایت فاصلۀ مجاز و در امنیت."

علاوه بر موضوع جالب و بازگذاشتن دست مخاطب در تفسیرش، Red Rooms اثری با سینماتوگرافی فوق‌العاده‌س. استفادۀ درست از رنگ‌ها و زوایای دوربین واقعا تماشا کردنش رو به تجربه‌ای لذت‌بخش تبدیل کرده. کادر یک در یک و نیم فیلم، حس مبحوس بودن و کلاستروفوبیک داستان فیلم رو به مخاطب به خوبی القا می‌کنه و خفه‌کنندگی حضور Kelly-Anne رو به خوبی به تصویر می‌کشه؛ درست همون حسی که Chevalier در اون اتاقک شیشه‌ای در دادگاه داره.

کامنت‌ها ۰

برای مشارکت وارد شو.

هنوز کامنتی نیست. اولین نفر باش.

نقدهای دیگر